Artikel

PCOS en hirsutisme: waarom kiezen voor elektrolyse?

Inleiding

Het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS) is één van de meest voorkomende hormonale aandoeningen bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Een van de meest belastende symptomen is overmatige haargroei (hirsutisme), met name in het gezicht, op de borst, buik en rug. Dit kan grote psychosociale impact hebben en vraagt om een effectieve, veilige en duurzame behandelingsstrategie. Elektrolyse is een bewezen methode voor permanente haarverwijdering en kan bij PCOS een waardevolle rol spelen binnen een multidisciplinaire aanpak.

Dit artikel bespreekt de pathofysiologie van PCOS, het ontstaan van hirsutisme en de klinische relevantie van elektrolyse als behandelmethode.

Wat is PCOS?

PCOS is een endocriene aandoening die wordt gekenmerkt door een combinatie van:

• Hyperandrogenisme: verhoogde spiegels van androgenen (zoals testosteron).

• Ovulatiestoornissen: onregelmatige of uitblijvende menstruatie.

• Polycysteuze ovaria: vergrote eierstokken met meerdere kleine follikels zichtbaar op echografie.

De prevalentie wordt geschat op circa 6–15% van vrouwen in de reproductieve leeftijd, afhankelijk van de gebruikte diagnostische criteria (bijvoorbeeld Rotterdam-criteria).

Naast reproductieve problemen kan PCOS gepaard gaan met metabole stoornissen zoals insulineresistentie, gewichtstoename, dyslipidemie en een verhoogd risico op type 2 diabetes en cardiovasculaire aandoeningen.

PCOS en overmatige haargroei (hirsutisme)

Hirsutisme ontstaat door een verhoogde gevoeligheid van haarfollikels voor androgenen of door verhoogde circulerende androgenenspiegels. Terminale haren ontwikkelen zich dan in gebieden die normaal vooral bij mannen voorkomen (kin, bovenlip, borst, onderbuik).

Belangrijke kenmerken:

• De haarstructuur wordt dikker en donkerder.

• De haargroei is vaak progressief en chronisch.

• Medicamenteuze behandeling kan de aanmaak van nieuwe haren remmen, maar bestaande haren verdwijnen meestal niet vanzelf.

Voor veel patiënten leidt dit tot schaamte, verminderde kwaliteit van leven en psychosociale klachten.

Wat is elektrolyse?

Elektrolyse is een methode voor permanente haarverwijdering, waarbij elke individuele haarfollikel wordt behandeld met een fijne steriele naald en een elektrische stroom. Hierdoor wordt het haarzakje selectief vernietigd, zodat geen nieuwe haar kan ontstaan.

Er bestaan drie hoofdvormen:

1. Thermolyse (diathermie)
   Werkt met hoogfrequente warmte om het haarzakje te coaguleren. Snel en geschikt voor grotere behandelgebieden.

2. Galvanische elektrolyse
   Gebruikt gelijkstroom om via een chemische reactie het haarzakje te vernietigen. Zeer effectief, maar tijdsintensiever.

3. Blend-methode
   Combineert thermolyse en galvanische stroom voor maximale effectiviteit, met name bij diepe of kromme follikels.

Elektrolyse is de enige techniek die algemeen wordt erkend als daadwerkelijk permanente haarverwijdering, onafhankelijk van haarkleur of huidtype.

Waarom elektrolyse geschikt is bij PCOS

1. Permanente oplossing voor bestaande haren

Bij PCOS blijven androgenen vaak aanwezig, zelfs bij medicamenteuze behandeling. Elektrolyse verwijdert bestaande haren definitief, wat cosmetisch en psychologisch voordeel biedt.

2. Effectief bij alle haar- en huidtypes

In tegenstelling tot laserontharing werkt elektrolyse ook bij:

• Blonde, grijze en rode haren

• Donkere of gepigmenteerde huid

• Fijne of geïsoleerde haren (bijvoorbeeld op de kin of bovenlip)

3. Medisch veilig bij correcte uitvoering

Wanneer uitgevoerd door een goed opgeleide professional en met steriele technieken, is elektrolyse veilig en goed te controleren. Littekens en pigmentveranderingen zijn zeldzaam bij correcte indicatiestelling en nazorg.

4. Geschikt als aanvullende therapie

Elektrolyse kan uitstekend worden gecombineerd met:

• Hormonale therapie (bijvoorbeeld orale anticonceptie, anti-androgenen)

• Leefstijlinterventies (gewicht, insulinegevoeligheid)

• Psychosociale begeleiding

Vergelijking met andere behandelingen

Laserontharing

• Werkt op pigment (melanine) in het haar.

• Minder effectief bij lichte haren en donkere huid.

• Vaak haarreductie, niet altijd permanente verwijdering.

• Kan bij hormonale aandoeningen vaker onderhoud vereisen.

Medicatie

• Anti-androgenen en hormonale therapie kunnen nieuwe haargroei verminderen.

• Bestaande haren verdwijnen meestal niet.

• Mogelijke bijwerkingen en contra-indicaties.

Epilatie en ontharingscrèmes

• Tijdelijke oplossingen.

• Kans op huidirritatie en ingegroeide haren.

• Geen invloed op haarzakjes.

Elektrolyse onderscheidt zich door zijn definitieve karakter.

Risico’s en contra-indicaties

Hoewel elektrolyse veilig is, verdienen de volgende aandachtspunten:

• Tijdelijke roodheid, lichte zwelling of korstvorming.

• Risico op hyperpigmentatie bij onjuiste nazorg of zonblootstelling.

• Voorzichtigheid bij patiënten met pacemakers, bepaalde huidaandoeningen of slechte wondgenezing.

• Behandeling vereist meerdere sessies vanwege de haargroeicyclus.

Aanbevelingen voor medische professionals

• Overweeg verwijzing bij patiënten met ernstig of therapieresistent hirsutisme.

• Informeer patiënten realistisch over behandelduur en verwachtingen.

• Stimuleer een gecombineerde aanpak: hormonale stabilisatie + lokale haarbehandeling.

• Werk bij voorkeur samen met erkende huidtherapeuten of elektrologen met medische ervaring.

• Monitor psychosociale impact en kwaliteit van leven.

Conclusie

Voor mensen met PCOS en hirsutisme biedt elektrolyse een bewezen, veilige en permanente oplossing voor ongewenste haargroei. In combinatie met medische behandeling kan het bijdragen aan zowel lichamelijk comfort als psychologisch welzijn. Een multidisciplinaire benadering, waarbij medische professionals en gespecialiseerde behandelaars samenwerken, leidt tot de beste patiëntuitkomsten.